Đại học Bách Khoa Hà Nội

(06/10/2015)

“Khi suy xét sự việc, bạn có xem xét từ vị trí đỉnh ô?” Đó là câu hỏi mà TS Võ Thị Thanh Ngọc – Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH Lọc hóa dầu Nghi Sơn dành cho người phỏng vấn. Nhắc đến ngành dầu khí, nhiều người sẽ nhớ ngay đến cái tên quen thuộc Võ Thị Thanh Ngọc – người đại diện cho Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN), Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH Lọc hóa dầu Nghi Sơn (NSRP) với tổng số vốn lên đến hơn 9 tỷ USD.

Với giọng nói thẳng thắn, ánh mắt đầy quyết đoán, sự mạnh mẽ trong ý nghĩ và hành động, chị luôn làm cho người đối diện bị thuyết phục. Là phụ nữ, lại đảm đương vị trí quan trọng nhưng chị vẫn hết sức khiêm tốn. Trong một lần gần đây, phóng viên Bản tin ĐHBK đã có dịp trò chuyện, trao đổi về cuộc sống, công việc và những bí quyết thành công của chị - cựu sinh viên K37, chuyên ngành Lọc hóa dầu, Trường ĐHBK Hà Nội. 

“Xin tri ân và cảm tạ những người thầy của tôi”

Câu chuyện của phóng viên với chị Võ Thị Thanh Ngọc bắt đầu không phải là những thành công hiện tại của chị, hay những dự định về tương lai, công việc… mà xuất phát từ những tình cảm chân thành, mộc mạc chị dành cho Trường ĐHBK Hà Nội – nơi có những người thầy đáng kính, gắn liền với một thời sinh viên đong đầy kỷ niệm.

Võ Thị Thanh Ngọc sinh ra và lớn lên tại Hà Nội, trong một gia đình truyền thống, bố là dược sỹ cao cấp quân đội, mẹ là kỹ sư thiết kế giao thông, đại gia đình hơn 10 thành viên đã và đang học tập tại trường ĐHBK Hà Nội. Vì thế, ngay từ cấp 1 chị đã được bố mẹ hướng học các môn khoa học tự nhiên (Toán, Lý, Hóa). Có người cô ruột Võ Thị Liên là TS Lọc hóa dầu, nhiều năm công tác trong ngành Dầu khí, cùng với tò mò về chuyên ngành lọc hóa dầu mà tại thời điểm năm 1994 là khá mới mẻ tại Việt Nam, chị quyết định chọn ngành Lọc hóa dầu của Trường ĐHBK Hà Nội.

“Và như thế, giảng đường Trường ĐHBK Hà Nội đã trở thành nơi gắn bó với tôi trong suốt 5 năm học. Bước vào đây, tôi như lạc vào thế giới của kỹ thuật hóa học với những phòng thí nghiệm với ngổn ngang những thiết bị và dụng cụ, hóa chất. Trong suốt những năm học, nơi đây đầy ắp những kỷ niệm, những bài học về một thời ký ức không thể nào quên – những câu chuyện ấy đã theo tôi trong suốt những năm tháng lập nghiệp, xa Hà Nội sau này” – Chị bồi hồi nhớ lại.

“Năm thứ ba đại học, tôi được chọn làm thí nghiệm đa giai đoạn dưới sự hướng dẫn của GS Văn Đình Đệ. Khi đó tôi được lắp cần khuấy vào mô tơ, đó là một chiếc máy mới và có giá trị lớn trong con mắt của sinh viên chúng tôi thời bấy giờ. Sau khi tôi thực hiện, bật mô tơ, cánh khuấy thủy tinh đã gẫy. Lúc đó nhìn ánh mắt và nét mặt của Thầy, tôi lặng người đi, tuy nhiên, Thầy không một lời trách cứ, mà chỉ lẳng lặng hướng dẫn các cách làm thí nghiệm để khắc phục “sự cố” khi thiếu dụng cụ. Có lẽ sau buổi hôm đó, điều tôi cảm nhận sâu sắc; đó là bài học về sự bao dung và sáng kiến, tìm tòi tận dụng linh hoạt trong từng điều kiện thực tế của một Người thầy đầy kính mến” - Chị chia sẻ.

Một kỷ niệm giảng đường gắn liền với môn Hóa công, mà đến giờ chị vẫn không thể nào quên: “Ai đã từng học môn Hóa công mà quên được những ngày tháng thức ngày thức đêm, lao tâm khổ tứ. Tôi còn nhớ như in bài tập lớn môn Hóa công, khi tới hạn, tôi nộp muộn nên chỉ có nội dung mà chưa kịp đóng bìa. Thầy giáo đã kiên quyết không cho tôi thi lần thứ nhất mà phải thi lại lần hai. Lúc đó với một cô sinh viên Bách Khoa như tôi thực sự ngơ ngác và ấm ức, nhưng về sau tôi hiểu đó là bài học lớn dành cho tôi về việc “thế nào là một sản phẩm hoàn chỉnh” và “kết quả không chỉ là hiểu biết mà còn là cách trình bày”.

Chị kể: Năm 1995 - 1996, những buổi làm thí nghiệm hữu cơ chuyên ngành, đã tạo điều kiện cho những sinh viên Bách Khoa chúng tôi có nhiều thời gian tán gẫu và đùa vui trong lúc chờ phản ứng xảy ra. Do nghịch ngợm, các sinh viên đã vô tình làm vỡ ống nghiệm, bình cầu thủy tinh. Thầy Khanh (đa số sinh viên thời bấy giờ gọi thầy thân mật là bác Khanh), như một người cha trong gia đình đã cặm cụi “khò” để hàn các ống nghiệm, hướng dẫn sinh viên cách khò và trong giờ giải lao dẫn bọn con gái đào khoai, củ trong vườn tự tạo dưới B4 do Bác trồng, đem luộc ăn. Hình ảnh hoàn hảo về một người thầy uyên bác trên giảng đường, gần gũi trong giao tiếp và chan hòa trong cuộc sống đã giúp cho sinh viên hào hứng hơn trong học tập từ đó học tập hiệu quả hơn. Những hình ảnh, kỷ niệm khó quên này đã bên cạnh tôi trong suốt những năm tháng xa Hà Nội, là động lực và niềm tin cho tôi trong những lúc khó khăn sau này.

“Nếu ví sự nghiệp như một ngôi nhà, thì những thầy, cô giáo của Trường ĐHBK là nhà thiết kế khung và đặt những viên gạch nền móng, nhà thiết kế với cánh tay rộng mở luôn chào đón và tư vấn mọi nơi, mọi lúc” - TS Ngọc chia sẻ - “Tôi luôn thầm cảm ơn 5 năm học ở Trường ĐHBK Hà Nội, ngoài kiến thức, điều quan trọng nhất tôi học được là những kỹ năng tổng hợp, phân tích các thông tin, là cách tư duy logic, tìm ra các phương án để đến kết quả. Sự chăm chỉ, tính kiên nhẫn và lòng say mê là điều kiện cần để vượt qua các môn học “khó nhằn” của Trường, và đây cũng là sự rèn luyện kỹ năng cho quá trình làm việc sau này. Các thầy cô ngày nào, dù đa phần đã nghỉ hưu như cô Nguyễn Thị Minh Hiền, thầy Trịnh Công Khanh… vẫn sát cánh cùng các học trò của mình trên mọi miền đất nước. Đối với tôi, họ vẫn là người lái đò tận tụy trong dòng chảy cuộc đời, không chỉ về kiến thức mà còn là những tấm gương về tình người, xã hội và đối nhân xử thế”.

Con đường đến với… dầu khí

Bước khởi đầu lập nghiệp bao giờ cũng là gian nan và thử thách, tuy nhiên, chị tự nhận mình là người may mắn khi được ngành dầu khí “dang tay” đón nhận như đa số các bạn học những khóa đầu của ngành hóa dầu Trường ĐHBK Hà Nội ngay sau khi tốt nghiệp, trong lúc ngành lọc hóa dầu còn là một ngành còn khá mới mẻ tại Việt Nam. Chị quyết định rời xa Hà Nội để khởi nghiệp ở Trường Cao đẳng nghề dầu Khí, Vũng Tàu (trước đây là trung Tâm đào tạo và cung ứng nhân lực dầu khí PVMTC) với nhiệm vụ là một giảng viên. Xa nhà, bỡ ngỡ, những bài học đầu tiên của người đi làm về kỹ năng sống, ứng xử, những kiến thức thực tiễn từ công việc được các đồng nghiệp truyền đạt tận tình, chân thành, tình cảm, đã nâng bước chị trong những năm tháng đầu tiên khởi nghiệp.

Là người thích thử thách, khám phá, không ngại cái mới, không ngại di chuyển, có lẽ chính vì vậy, chị Thanh Ngọc cũng trải qua một vài công việc khác nhau ở một số công ty trong và ngoài nước. Với mỗi công việc,chị đều hoàn thành xuất sắc với những thành tích nổi trội. Nhưng có lẽ bước ngoặt trong sự nghiệp chị được đánh dấu vào năm 2007, khi chị tiếp cận tiếp cận dự án Lọc hóa dầu Nghi Sơn. Và với năng lực chuyên môn chuyên sâu, lòng tận tụy nhiệt tình và tố chất lãnh đạo, chị Võ Thị Thanh Ngọc sớm được bổ nhiệm làm Phó Tổng Giám Đốc từ năm 2010. Đây là Dự án trọng điểm quốc gia và nhận được sự quan tâm của thế giới, thu hút đầu tư nước ngoài vào Việt Nam,chủ đầu tư là liên doanh giữa Công ty Dầu khí Quốc tế Kuwait (KPI/KPE),Công ty Idemitsu Kosan Nhật Bản (IKC) và Tập Đoàn Dầu khí Việt Nam(PVN) với tổng mức đầu tư hơn 9 tỷ USD.

Chị Thanh Ngọc với tay chỉ cho tôi sơ đồ và thông tin về các giai đoạn của dự án: “Với 100% dầu thô nhập khẩu từ Kuwait cho cả vòng đời dự án 70 năm, giai đoạn 1 có công suất 200 ngàn thùng/ ngày, cung cấp các sản phẩm khoảng 30% nhu cầu nhiên liệu và hóa dầu cho thị trường nội địa vào thời điểm bắt đầu vận hành thương mại vào năm 2017. Nhà máy LHD Nghi Sơn đóng vai trò quan trọng vào đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia, đồng thời là môi trường đào tạo các tay nghề kỹ thuật cao với tính chuyên nghiệp và kỷ luật, cũng là động lực phát triển cho cả vùng kinh tế khu vực khó khăn Nghi Sơn, Thanh Hóa; góp phần tạo công ăn việc làm cho nhiều nhân lực tại Việt Nam”. Theo chị, niềm vui thực sự khi nhìn thấy những đóng góp nhỏ bé, mong muốn của mình được nên vóc nên hình mỗi ngày.

“Đối với tôi, dự án LHD Nghi Sơn “mỗi ngày làm việc là một trang sách mới” mà nội dung luôn tạo cho tôi sự say mê, hăng say, đôi khi cả sự tò mò. Mong muốn của tôi được chung sức cùng dự án, bước từng bước vũng chắc trên từng ngày xây dựng, đảm bảo an toàn, đạt chất lượng, đúng tiến độ đã cam kết, xây dựng quy trình chặt chẽ, hiệu quả, đào tạo lực lượng chuyên gia của nhà máy kỹ thuật cao, chuyên nghiệp, đón chào sản phẩm thương mại “Made in Nghi Son” vào năm 2017” - Chị chia sẻ. Nhìn vào những gì ánh lên trong mắt chị, mới thấy cuộc sống và công việc của chị thật “giàu” niềm say mê. Lòng đam mê khoa học kỹ thuật bao giờ cũng có những giá trị riêng.

Thành công không bao giờ đi cùng với sự lười biếng và dễ dãi

Khi được hỏi: Bí quyết thành công của chị là gì? TS Ngọc đã trả lời mang đậm cá tính và chất kỹ thuật “Theo cách nói người ngành hóa thì nếu thành công là phản ứng xảy ra: học hỏi, tư duy không ngừng, óc quan sát và sự nhạy cảm là các chất phản ứng, điều kiện công tác, gia đình là môi trường phản ứng, đam mê là xúc tác. Những điều kiện này đòi hỏi sự nỗ lực từng ngày . “Không sự may mắn nào duy trì lâu dài và không cố gắng nỗ lực nào là vô ích”. Theo chị, dù lựa chọn ngành lọc hóa dầu, hay bất cứ ngành nghề nào khác thì niềm đam mê là điều kiện tiên quyết cho sự thành công. Trên từng đoạn đường, các mục tiêu cần được phân tích kỹ lưỡng, thực tế và có kế hoạch cụ thể.Trong bất cứ điều kiện nào thì thành công không bao giờ đi cùng sự lười biếng và dễ dãi.

Là một phụ nữ lựa chọn theo khoa học kỹ thuật và giữ cương vị trọng trách, trong công việc không tránh khỏi những áp lực, nhưng chị Thanh Ngọc không ngần ngại nhận xét về điểm mạnh và điểm yếu của mình để vượt qua những lúc khó khăn “Phụ nữ phái yếu hay đàn ông phái mạnh như chúng ta vẫn nói thì vẫn có các điểm mạnh điểm yếu của mình. Khó khăn ở điểm này rất có thể là thuận lợi ở điểm kia. Biết vận dụng điểm mạnh và khắc phục điểm yếu theo hoàn cảnh, tình huống là kỹ năng cần có, luôn nhìn nhận theo hướng tích cực, rút ra bài học từ những tình huống của bản thân và cả những quan sát từ thực tế. Trong cuộc sống, trước những tình huống cần suy xét, tôi cố gắng phân tích mọi việc từ vị trí đỉnh ô, tránh trượt theo từng cánh ô. Và trên vị trí này, tôi luôn cố gắng tạo sự cân bằng trong mọi tình huống”.

Được làm việc trong một môi trường liên doanh nước ngoài như Dự án Lọc hóa dầu Nghi Sơn, chia sẻ và hợp tác với các đối tác nước ngoài, chị Thanh Ngọc luôn cảm thấy mình là người may mắn bởi tại đây, kiến thức chuyên môn và các kỹ năng mềm luôn được thử thách, đào tạo, nâng cao hàng ngày trong mọi lĩnh vực, mọi khía cạnh.

Ngoài ra, công việc trong xã hội hiện đại không thể thiếu sự thấu hiểu và chia sẻ của những người thân trong gia đình. Chị chia sẻ “Với các bạn trẻ, chắc hẳn các bạn vô cùng hạnh phúc khi có bố mẹ hiểu, tâm lý, và song hành trên các quãng đường. Còn tôi may mắn vì được ba mẹ “chiều chuộng” từ những ngày còn đi học, và sự “chiều chuộng” đó giúp tôi cảm nhận sự tin yêu và tự hào của ba mẹ, động lực cho tôi vươn lên trong học tập, sự nghiệp, và cho tôi trách nhiệm ngọt ngào và vô cùng ý nghĩa với gia đình mình”.

Không có bông hoa đẹp nào nở trên thân cây cằn cỗi

Nói về giấc mơ, chị say mê chia sẻ với phóng viên: “Dầu khí là một ngành tập trung công nghệ cao và tiên tiến, mỗi CBCNV, dù là chuyên ngành nào, đều được trải nghiệm qua các công việc từ cơ bản đến phức tạp, việc học hỏi hàng ngày từ đồng nghiệp, từ công việc thực tế, từ các chuyên gia hay các khóa học là không thể thiếu. Với tôi, ngành dầu khí vừa là nôi cho phát triển sự nghiệp và cũng là con thuyền lớn giúp tôi trưởng thành. Tại đây, tôi nhận được nhiều cơ hội để thử sức mình trong các công việc mới mẻ, đầy thử thách nhưng cũng rất thú vị…”.

Tình yêu này đối với ngành dầu khí được vun đắp từ những năm tháng tuổi trẻ. 21 tuổi, cô kỹ sư Ngọc vẫn quyết định rời Hà Nội nơi từng gắn bó từ thưở ấu thơ, mặc dù nhà chỉ có hai chị em và khá được ba mẹ “bao bọc”. Tốt nghiệp chưa được một tháng là xách vali vào Vũng Tàu, mang theo kiến thức và hoài bão, với một suy nghĩ rất đơn giản: “Dầu khí là Vũng Tàu, xa nhà là tự lập”. Ba mẹ đã khóc nhưng Ngọc vẫn quyết tâm lên đường, chọn đi tàu hỏa để được ngắm chiều dài đất nước. Tuổi trẻ của Ngọc đầy những thử thách xen lẫn sự thú vị trong từng chặng đường, từng công việc chị đã trải qua với những thuận lợi và khó khăn mà không phải bạn trẻ nào cũng dám đương đầu để có cơ hội thể hiện bản thân mình.

Bây giờ gặp lại, sẽ khó hình dung được về một Võ Thị Thanh Ngọc, với dáng vẻ mảnh khảnh, cựu sinh viên K37 Hóa dầu ngày nào giờ đã đảm nhận vị trí quan trọng trong một dự án trọng điểm quốc gia. Với 18 năm hoạt động trong ngành dầu khí, chị cũng gặt hái được nhiều ghi nhận của Tập đoàn Dầu khí cũng như của ngành. Đôi mắt chị vẫn vậy đầy say mê khi nói về dầu khí, vì ở đó có công việc chị đang theo đuổi, chị luôn quan niệm: “Dám quyết tâm theo đuổi đến cùng công việc mình yêu thích và những dự định, đó chính là cách giữ cho ngọn lửa đam mê sáng tạo cháy mãi…”

Chia tay ra về  nhưng trong tôi vẫn không quên phương châm, triết lý sống của Phó Tổng Giám đốc Võ Thị Thanh Ngọc, và đó cũng là điều chị muốn nhắn gửi tới các bạn trẻ: “Ngoài trau dồi về kiến thức và kỹ năng, các bạn đừng quên duy trì các hoạt động để đảm bảo thể lực, và các sở thích lành mạnh khác. Không có bông hoa đẹp nào nở trên một thân cây cằn cỗi thiếu sinh khí. Duy trì một cơ thể khỏe mạnh, tâm hồn vui vẻ chính là điều kiện đủ để thành công và duy trì thành công”. Bí quyết thành công của chị, là phải có niềm đam mê, hăng say công việc và tinh thần sống lạc quan, tích cực. Đó cũng là điều mà tôi và nhiều người khác ngưỡng mộ chị - một người đầy nghị lực, thông minh và tâm huyết với nghề.